Korzyści z rozszerzenia

W czerwcu 2001 roku Komisja Europejska opublikowała raport na temat ekonomicznych efektów rozszerzenia UE. W raporcie stwierdzono, że w wyniku rozszerzenia UE o 8 krajów EŚW wzrost gospodarczy 15 obecnych krajów członkowskich UE może zwiększać się corocznie w latach 2005-2009 o 0.5 do 0.7 procent ich PKB.

Efekt wzrostowy uzyskania członkostwa w UE przez 8 krajów EŚW może być znacznie silniejszy i wynieść corocznie w tym samym czasie 2% ich PKB. Aby określić rzeczywistą skalę korzyści jakie odniosą obie grupy krajów należy przeliczyć te relatywne wielkości na liczby bezwzględne. Kraje "15" liczą 378 mln. ludności a wartość ich PKB to około 9160 mld. euro co oznacza, licząc ostrożnie i w pewnym uproszczeniu, coroczny dodatkowy dzięki rozszerzeniu przyrost PKB o wartości od 45 do 64 mld. euro, a na głowę mieszkańca od 119 do 169 euro.

Z rozszerzenia największa korzyść odniosą Niemcy gdyż ich powiązania z gospodarkami EŚW są największe. Analizy niemieckie ( Fundacja F. Eberta ) wskazują, że rozszerzenie może zwiększać niemiecki PKB corocznie od 0.4% do nawet 1% co oznacza od 8.4 mld do ponad 21 mld euro, a przeliczając na głowę Niemca od ponad 100 do prawie 255 euro. Badania prestiżowego instytutu austriackiego ( WIIW ) szacują wskaźnik wzrostowy dla Austrii na 0.7% PKB rocznie czyli ponad 1.5 mld euro, co oznacza ponad 185 euro p.c.

Pani Komisarz ds. budżetu Michele Schreyer podała, ze nadwyżka wypłat netto dla 10 nowych członków UE w latach 2004-2006 wyniesie zaledwie 11.8 mld. Euro. licząc średniorocznie 3,93 mld euro, czyli około 10 euro na głowę mieszkańca Piętnastki (w Niemczech - 33 euro per capita). Roczne wydatki budżetowe netto UE na nowe kraje członkowskie szacuje się na poziomie 0,04 proc. PKB Piętnastki, czyli poniżej połowy jednej tysięcznej. Nawet jeśli obecnie zjawiska recesyjne obniżają relacje między efektami a kosztami to wciąż jednak efekty ekonomiczne rozszerzenia wielokrotnie przewyższają koszty.

Zauważmy, że wzrost PKB krajów "15" o 45 mld euro odpowiada około 45% całego budżetu UE a 64 euro to 2/3 budżetu. Kwoty te kilkakrotnie przekraczają wysokość założonych przez KE rocznych wydatków z budżetu UE na nowe kraje członkowskie.

Przytoczone analizy wskazują , że uzyskany już przez kraje "15" dostęp do rynków krajów kandydujących wynikający z układów stowarzyszeniowych nie wyczerpuje korzyści jakie kraje "15" odniosą z rozszerzenia. Trudno jest obliczyć ile wart jest wolny dostęp do rynków towarów przemysłowych krajów EŚW. Jednak tylko na podstawie przełożenia deficytów handlowych ( ponad 20 mld euro ) na miejsca pracy można sądzić, że EŚW daje zatrudnienie około 600- 800 tysiącom pracowników w UE.

Ludność 8 krajów EŚW liczy prawie 75 mln. wytwarzającej PKB o wartości około 430 mld euro Dwu procentowe pobudzenie wzrostu ma zatem w pierwszym roku członkostwa wartość około 8.6 mld. euro a w przeliczeniu na głowę mieszkańca około 115 euro. W przypadku Polski na głowę byłoby to około 105 euro ale wyniki tego rachunku oczywiście nie wyczerpują korzyści jakie odniesiemy z członkostwa w UE. Rachunek ten pokazuje jednak zasadność naszych oczekiwań, że z budżetu UE będziemy otrzymywać więcej niż będziemy do niego wpłacać.